Çocuklarda Pelvik Taban Rehabilitasyonu Nedir?
Çocuklarda pelvik taban rehabilitasyonu, işeme ve bağırsak fonksiyonlarında görev alan pelvik taban kaslarının doğru kullanılmasını öğretmeyi amaçlayan cerrahi olmayan bir tedavi yaklaşımıdır.
Normal işeme sırasında mesane kasılırken pelvik taban kaslarının ve idrarı tutmayı sağlayan sfinkterin gevşemesi gerekir. Bazı çocuklarda bu koordinasyon yeterince sağlanamaz. Çocuk idrarını yapmaya çalışırken pelvik taban kaslarını gevşetmek yerine istemsiz olarak kasabilir. Bunun sonucunda kesik kesik veya zorlanarak işeme, mesanenin tamamen boşaltılamaması, gündüz idrar kaçırma ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları gibi sorunlar görülebilir.
Pelvik taban rehabilitasyonunda amaç yalnızca kasları güçlendirmek değildir. Çocuğun pelvik taban kaslarını fark etmesi, gerektiğinde kasması ve özellikle işeme sırasında doğru şekilde gevşetip koordineli bir şekilde kullanabilmesi hedeflenir.
Hangi Çocuklarda Pelvik Taban Rehabilitasyonu Uygulanabilir?
Her idrar kaçırma veya işeme problemi pelvik taban rehabilitasyonu gerektirmez. Öncelikle çocuğun yakınmalarının ve işeme alışkanlıklarının değerlendirilmesi gerekir.
Pelvik taban rehabilitasyonu özellikle;
- gündüz idrar kaçırma,
- kesik kesik veya zorlanarak işeme,
- İdrar yaparken ıkınma,
- mesanenin yeterince boşaltılamaması,
- işeme sırasında pelvik taban kaslarının uygun şekilde gevşetilememesi,
- işeme bozukluğuna eşlik eden kabızlık
Gibi durumlarda, uygun bulunan çocuklarda tedavi programının bir parçası olarak uygulanabilir.
Çocuklarda Biofeedback Nedir?
Biofeedback, çocuğun pelvik taban kaslarının çalışma biçimini görsel veya işitsel geri bildirim yardımıyla öğrenmesini sağlayan bir rehabilitasyon yöntemidir.
Uygun olgularda cilt üzerine yerleştirilen yüzey elektrotları aracılığıyla pelvik taban kaslarının aktivitesi takip edilebilir. Çocuk bilgisayar ekranındaki grafikler veya çocuklara uygun oyun benzeri uygulamalar sayesinde kaslarını ne zaman kasıp ne zaman gevşettiğini görebilir.
Bu geri bildirim, çocuğun pelvik taban kaslarını tanımasını ve işeme sırasında doğru kas koordinasyonunu öğrenmesini kolaylaştırmayı amaçlar.
Pelvik Taban Rehabilitasyonu Nasıl Uygulanır?
Tedavi programı her çocuk için bireysel olarak planlanır. Pelvik taban ve biofeedback egzersizlerinin yanı sıra düzenli işeme alışkanlığının kazandırılması, uygun tuvalet pozisyonunun öğretilmesi, yeterli sıvı alımı ve eşlik eden kabızlığın tedavi edilmesi önemlidir.
Bu nedenle pelvik taban rehabilitasyonu çoğunlukla üroterapi programının bir parçası olarak değerlendirilir.
Çocuğun tedaviye aktif katılımı ve öğrendiği yöntemleri günlük yaşamında uygulaması tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır.
Biofeedback Kaç Seans Uygulanır?
Her çocuk için geçerli sabit bir seans sayısı yoktur. Seans sayısı ve tedavi süresi, çocuğun yaşına, işeme bozukluğunun tipine, pelvik taban kaslarını kullanma biçimine ve tedaviye verdiği yanıta göre belirlenir.
Tedavi sürecinde çocuğun yakınmaları ve işeme alışkanlıklarındaki değişiklikler değerlendirilerek program gerektiğinde yeniden düzenlenebilir.
Pelvik Taban Rehabilitasyonu Öncesinde Değerlendirme Neden Önemlidir?
Çocuklarda idrar kaçırma ve işeme bozukluklarının altında farklı nedenler bulunabilir. Bu nedenle yalnızca yakınmaya bakılarak biofeedback'e başlanması yerine, öncelikle sorunun türünün belirlenmesi önemlidir.
Çocuğun öyküsü, gündüz ve gece işeme alışkanlıkları, bağırsak fonksiyonları ve kabızlık varlığı değerlendirilir. Gerekli görülen çocuklarda idrar tetkikleri, ultrasonografi, işeme günlüğü, üroflowmetri ve diğer incelemelerden yararlanılabilir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda üroterapi, pelvik taban rehabilitasyonu, biofeedback, medikal tedavi veya gerekli diğer yaklaşımlar çocuğa özel olarak planlanır.
